
ក្រុមអង្គការសង្គមស៊ីវិលធ្វើការងារលើកស្ទួយស្ត្រីក្នុងវិស័យនយោបាយរកឃើញថា ចំនួនស្ត្រីដែលបានជាប់ឆ្នោតនៅក្នុងការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសក្រុមប្រឹក្សាឃុំ-សង្កាត់ អាណត្តិទី៤ នេះ បានថយចុះបើប្រៀបធៀបនឹងអាណត្តិទី៣ កន្លងទៅ។
ពួកគេសោកស្ដាយ និងព្រួយបារម្ភថា ការថយចុះចំនួនស្ត្រីជាតំណាងនៅក្នុងក្រុមប្រឹក្សាឃុំ-សង្កាត់នេះ នឹងធ្វើអោយបញ្ហាស្ត្រី និងកុមារនៅមូលដ្ឋានមិនអាចឆ្លើយតបបានគ្រប់គ្រាន់ឡើយ។ លើសពីនេះ នឹងធ្វើអោយប៉ះពាល់ដល់ការជំរុញលើកកម្ពស់សមភាពយេនឌ័រ និងផែនការរបស់រដ្ឋាភិបាលសម្រាប់គោលដៅអភិវឌ្ឍន៍ប្រកបដោយចិរភាព។ ទោះបីជាយ៉ាងណា ពួកគេសាទរចំពោះការកើនឡើងនូវចំនួនមេឃុំ និងជំទប់ឃុំជាស្ត្រី។
ក្រុមអង្គការសង្គមស៊ីវិលបញ្ជាក់ថា តាមលទ្ធផលផ្លូវការនៃការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសក្រុមប្រឹក្សាឃុំ-សង្កាត់ អាណត្តិទី៤ ដែលចេញដោយ គ.ជ.ប គឺចំនួនស្ត្រីដែលបានជាប់ឆ្នោតសរុបមានចំនួនជិត ២ពាន់នាក់ (១.៩៤០) នៃចំនួនក្រុមប្រឹក្សាឃុំ-សង្កាត់សរុបជាង ១ម៉ឺននាក់ (១១.៥៧២) គឺបានថយចុះមកនៅជិត ១៧ភាគរយ (១៦,៧៦%) បើប្រៀបធៀបនឹងការបោះឆ្នោតអាណត្តិទី៣ កាលពីឆ្នាំ២០១២។
របាយការណ៍ដដែលអោយដឹងទៀតថា ចំនួនមេឃុំស្ត្រីនៅក្នុងអាណត្តិថ្មីនេះ មានចំនួន ១២៨រូប ដោយបានកើនឡើងចំនួន ៣៣រូប បើប្រៀបធៀបនឹងអាណត្តិមុន។
អ្នកសម្របសម្រួលគណៈកម្មការលើកស្ទួយស្ត្រីក្នុងវិស័យនយោបាយកញ្ញា សេង រាសី ថ្លែងនៅក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មាននៅរសៀលថ្ងៃទី២៩ ខែមិថុនា ថា ការថយចុះចំនួនស្ត្រីនេះនឹងធ្វើអោយមានផលប៉ះពាល់ចំនួន៣ ធំៗ រួមមានផលប៉ះពាល់ទៅលើគោលដៅរបស់រដ្ឋាភិបាល ប៉ះពាល់ទឹកចិត្តស្ត្រីដែលមានបំណងចូលរួមក្នុងវិស័យនយោបាយ និងការដោះស្រាយបញ្ហាស្ត្រី និងកុមារ៖ «»។
ក្រុមអង្គការសង្គមស៊ីវិលបានរកឃើញបញ្ហាមួយចំនួនដែលនាំអោយចំនួនស្ត្រីបានថយចុះនេះ។
អ្នកសម្របសម្រួលផ្នែកអប់រំ និងយេនឌ័រនៃអង្គការខុមហ្រ្វែល (COMFREL) អ្នកស្រី សឺន កេតសិរីលក្ខណ៍ មានប្រសាសន៍ថា ចំណុចសំខាន់ពីរដែលត្រូវយកចិត្តទុកដាក់គឺការធ្វើវិសោធនកម្មច្បាប់បោះឆ្នោត និងគណបក្សនយោបាយត្រូវបង្កើតគោលនយោបាយយេនឌ័រក្នុងគណបក្សនីមួយៗ៖ «»។
អ្នកស្រី សឺន កេតសិរីលក្ខណ៍ បានរិះគន់ក្រសួងកិច្ចការនារីថា ពុំបានបំពេញតួនាទីអោយបានសកម្មនៅក្នុងការជំរុញស្ត្រីអោយចូលរួមក្នុងវិស័យនយោបាយ៖ «»។
បើទោះជាយ៉ាងណា អង្គការសង្គមស៊ីវិលទទួលស្គាល់ដែរថា ក្រសួងកិច្ចការនារីបានធ្វើការងារក្នុងការរៀបចំអោយមានគោលនយោបាយជាច្រើនរួចហើយ ប៉ុន្តែទាមទារអោយមានការអនុវត្តសកម្មថែមទៀត។
អគ្គនាយករងនៃអគ្គនាយកដ្ឋានសមភាពយេនឌ័រ នៃក្រសួងកិច្ចការនារី លោក ថេ ឈុនហាក់ ឆ្លើយតបថា ក្រសួងមានគោលនយោបាយច្រើនដែលត្រូវអនុវត្ត នៅពេលដែលសង្គមស៊ីវិលមើលឃើញពីភាពអសកម្មអាចផ្ដល់យោបល់ទៅក្រសួងដើម្បីកែលម្អ៖ «»។
ចំពោះបញ្ហាថយចុះចំនួនស្ត្រីជាក្រុមប្រឹក្សាឃុំ-សង្កាត់នេះ លោក ឈុនហាក់ លើកឡើងថា ក្រសួងបានទទួលស្គាល់ថា ចំនួនស្ត្រីអាចនឹងថយចុះបែបនេះតាំងពីបានឃើញបញ្ជីឈ្មោះបេក្ខជនឈរឈ្មោះបោះឆ្នោតមកដែរ ហើយក្រសួងនឹងយកបទពិសោធន៍នេះ រួមនឹងបទពិសោធន៍ក្នុងការបោះឆ្នោតជាតិឆ្នាំ២០១៣ ដើម្បីរៀបចំផែនការត្រៀមសម្រាប់ការបោះឆ្នោតជាតិនៅក្នុងឆ្នាំ២០១៨ ខាងមុខ។ លោក ថេ ឈុនហាក់ លើកឡើងទៀតថា គោលបំណងរបស់សង្គមស៊ីវិល និងក្រសួងកិច្ចការនារីគឺដើរស្របគ្នាចំពោះការជំរុញអោយគណបក្សនយោបាយបង្កើតគោលនយោបាយសមភាពយេនឌ័រ ប៉ុន្តែលោកថា ការងារនេះជាការលំបាក៖ «»។
នៅក្នុងរបាយការណ៍ដែលចងក្រងដោយក្រសួងកិច្ចការនារីក្នុងឆ្នាំ២០១៤ អោយដឹងថា នៅក្នុងឆ្នាំ២០១២ តំណាងស្ត្រីនៅក្នុងក្រុមប្រឹក្សាឃុំ-សង្កាត់ បានកើនឡើងបើប្រៀបធៀបនឹងឆ្នាំ២០០៧ គឺកើនឡើងពី ១៥,១០% ភាគរយទៅ ១៧,៧៨%។ ក្នុងនោះស្ត្រីជាមេឃុំ និងចៅសង្កាត់មានចំនួន ៦៩រូប (៤,២២%) ស្ត្រីជាជំទប់ទី១ មានចំនួន ១៨៩រូប (១១,៥៧%) និងជំទប់ទី២ ចំនួន ១៥១រូប (៩,២៤%)។
អង្គការសង្គមស៊ីវិលមើលឃើញថា បញ្ហាស្ត្រី និងកុមារនៅមូលដ្ឋាននៅតែមិនអាចដោះស្រាយបានច្រើន ប្រសិនបើចំនួនស្ត្រីនៅក្នុងចំណោមសមាជិកក្រុមប្រឹក្សាឃុំ-សង្កាត់ នៅតែមានចំនួនតិច។
កន្លងទៅទាំងគណបក្សកាន់អំណាច និងគណបក្សប្រឆាំងសុទ្ធតែបានអះអាងថា លើកកម្ពស់ការចូលរួមរបស់ស្ត្រីក្នុងវិស័យនយោបាយ។ ប៉ុន្តែគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា បញ្ជាក់ថា ការដាក់ចំនួនស្ត្រីរបស់គណបក្សនេះដោយផ្អែកលើប្រជាប្រិយភាព និងសមត្ថភាពរបស់ស្ត្រី ចំណែកគណបក្សប្រឆាំងវិញលើកឡើងថា ពិបាកនឹងរកស្ត្រីដែលក្លាហាន។
អ្នកសម្របសម្រួលផ្នែកអប់រំ និងយេនឌ័រនៃអង្គការខុមហ្រ្វែល អ្នកស្រី សឺន កេតសិរីលក្ខណ៍ លើកឡើងថា គណបក្សនយោបាយក៏ជាផ្នែកពាក់ព័ន្ធដែលត្រូវធានាអោយការសន្យារបស់រដ្ឋាភិបាលជាមួយសហគមន៍អន្តរជាតិក្នុងការជំរុញស្ត្រីក្នុងវិស័យនយោបាយបានជោគជ័យ៖ «»។
សង្គមស៊ីវិលបានទទូចអោយគណបក្សនយោបាយបញ្ឈប់ការរើសអើងស្រ្តី ដោយការចោទសួរពីសមត្ថភាពរបស់ស្ត្រីក្នុងការចូលរួមវិស័យនយោបាយ ប៉ុន្តែត្រូវងាកមកចូលរួមពង្រឹងសមត្ថភាពស្ត្រីដើម្បីអោយស្ត្រីមានសមត្ថភាពចូលរួមក្នុងវិស័យនេះទៅវិញ។
មិនខុសគ្នានេះ គណៈកម្មាធិការនៃអង្គការមិនមែនរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ដើម្បីអនុសញ្ញា ស៊ីដ ហៅកាត់ថា អិនជីអូ-ស៊ីដ (NGO-CEDAW) លើកឡើងថា ការខកខានចាត់វិធានការពិសេសបណ្ដោះអាសន្ន ដើម្បីលើកកម្ពស់ស្ត្រីចូលរួមក្នុងវិស័យនយោបាយ ទាំងវិធានការខាងផ្លូវច្បាប់ ទាំងជំរុញគណបក្សនយោបាយអោយចាត់អាទិភាពស្ត្រីក្នុងវិស័យនយោបាយនេះ ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា នឹងមិនអាចទទួលបានជោគជ័យទៅតាមគោលដៅដែលបានកំណត់ឡើយ។
អិនជីអូ ស៊ីដ បញ្ជាក់ថា នៅក្នុងយុទ្ធសាស្ត្រជាតិ ៥ឆ្នាំ ដើម្បីឆ្ពោះទៅសម្រេចសមភាពយេនឌ័របានកំណត់គោលដៅក្នុងការបង្កើនចំនួនក្រុមប្រឹក្សាឃុំ-សង្កាត់ ជាស្ត្រីអោយបាន ២៥ភាគរយនៅក្នុងឆ្នាំ២០១៨៕