
សហគមន៍ការពារព្រៃឈើព្រះរកា នៃឃុំប្រមេរ ស្រុកត្បែងមានជ័យ ខែត្រព្រះវិហារ បារម្ភថា មុខរបរដងជ័រទឹកដែលជាប្រពៃណីជនជាតិដើមភាគតិចកួយ ដែលអាស្រ័យផលច្រើនជំនាន់មកហើយនោះ កំពុងប្រឈមបាត់បង់ទាំងស្រុង។ អ្នកភូមិអះអាងថា ការមិនអើពើជួយការពារដើមឈើផលិតជ័រទឹក និងមិនអនុវត្តច្បាប់ព្រៃឈើរបស់អាជ្ញាធរពាក់ព័ន្ធ គឺជាមូលហេតុចម្បងបង្កឲ្យពួកគាត់កាន់តែធ្លាក់ខ្លួនក្រីក្រដុនដាប។
ជនជាតិដើមភាគតិចកួយ រស់នៅភូមិប្រមេរ ឲ្យដឹងនៅថ្ងៃទី១៩ ខែកុម្ភៈ ថា ដើមឈើផលិតជ័រទឹករាប់ម៉ឺនដើម ដែលសហគមន៍អាស្រ័យផលលក្ខណៈប្រពៃណីច្រើនឆ្នាំមកហើយនោះ ត្រូវឈ្មួញលួចកាប់យកឈើលក់អស់ស្ទើរទាំងស្រុង ហើយបច្ចុប្បន្ននៅសេសសល់តែដើមឈើទាល និង ត្រាច ដែលជាប្រភេទឈើផលិតជ័រទឹកតិចតួចបំផុតមានវត្តមានក្នុងព្រៃព្រះរកា និងឈើមិនទាន់គ្រប់អាយុដែលមិនមានតម្លៃលើទីផ្សារ។
ជនជាតិដើមភាគតិចកួយ រស់នៅភូមិប្រមេរ ឃុំប្រមេរ ថ្លែងសុំមិនបញ្ចេញឈ្មោះ បង្ហើបថា ដើមឈើផលិតជ័រទឹកគឺជាឆ្នាំងបាយរបស់ពួកគាត់ច្រើនឆ្នាំមកហើយ មានទម្លាប់ប្រមូលអនុផលជារៀងរាល់ថ្ងៃ ក៏ប៉ុន្តែនៅរយៈពេលប៉ុន្មានខែចុងក្រោយនេះ ក្រុមជនល្មើសបានលួចកាប់អស់ស្ទើរទាំងស្រុង បង្កឲ្យពួកគាត់ខាងបង់ប្រាក់ចំណូល និងជីវភាព។ លោកស្រីថា ជនជាតិដើមភាគតិចមួយចំនួនបានខ្ចីប្រាក់ពីធនាគារដែលរំពឹងថា ដងជ័រទឹកលក់អាចបង្វិលប្រាក់សងម្ចាស់បំណុលវិញ តែផ្ទុយទៅវិញដើមឈើផលិតជ័រទឹកពួកគាត់រាប់ពាន់ដើម ត្រូវឈ្មួញលួចកាប់យកឈើលក់៖ «»។
ស្ត្រីដដែលបន្ថែមថា ការរុញច្រានគ្នាទៅវិញមកក្នុងការទទួលខុសត្រូវរឿងទប់ស្កាត់បទល្មើសព្រៃឈើក្នុងព្រៃព្រះរកា គឺជាវប្បធម៌របស់អាជ្ញាធរក្នុងរបបរបស់លោក ហ៊ុន សែន បង្កឲ្យជនល្មើសមិនខ្លាចច្បាប់ និងមិនរាងចាល។ លើសពីនេះ ការទទួលប្រយោជន៍ពីបទល្មើសព្រៃឈើ គឺជាវប្បធម៌អាក្រក់មួយទៀត ដែលជាមូលហេតុនាំដើមឈើផលិតជ័រទឹករបស់ពួកគាត់រលាយទាំងស្រុង។
ព្រៃព្រះរកា ដែលលាតសន្ធឹងលើផ្ទៃដីជាង ៩ម៉ឺន ៦ពាន់ហិកតារ នៅភូមិសាស្ត្រប្រជុំបីស្រុក គឺស្រុកជាំក្សាន្ត ស្រុកត្បែងមានជ័យ និងស្រុកឆែប របស់ខែត្រព្រះវិហារ គឺទទួលរងការកាប់ឈើធ្វើអាជីវកម្មខុសច្បាប់ជាច្រើនឆ្នាំណាស់មកហើយ ដែលរបបលោក ហ៊ុន សែន គ្មានសមត្ថភាពការពារឲ្យគង់វង្សនោះទេ។
មេឃុំប្រមេរ លោក ហៀង តន មានប្រសាសន៍ថា ការបាត់បង់ដើមឈើផលិតជ័រទឹក គឺជាចំណុចរសើបមួយដែលអាជ្ញាធរឃុំបារម្ភយ៉ាងខ្លាំង និងកំពុងស្វែងរកវិធានការទប់ស្កាត់។ លោកថា អ្នកភូមិខ្លះលក់ដើមឈើផលិតជ័រទឹកឲ្យឈ្មួញក្នុងតម្លៃថោក ដើម្បីអារឈើលក់ បង្កឲ្យដើមច្បោះកាន់តែបាត់បង់។ ហេតុនេះអាជ្ញាធរកំពុងស្វែងរកពលរដ្ឋដែលលក់ដើមច្បោះនោះ ដើម្បីឲ្យមកទទួលខុសត្រូវ៖ «»។
អ្នកសម្របសម្រួលផ្នែកតស៊ូមតិរបស់អង្គការពន្លកខ្មែរ លោក ប៉ិក សោភ័ណ រកឃើញថា បច្ចុប្បន្នសេដ្ឋកិច្ចរបស់ជនជាតិដើមភាគតិចកួយ បានធ្លាក់ចុះខ្លាំង ដោយសារដើមច្បោះពួកគាត់បានបាត់បង់ទាំងស្រុង ម្យ៉ាងទៀតជនល្មើសតែងតែគំរាមកំហែងអាយុជីវិតអ្នកភូមិ នៅគ្រាដែលចេញមុខការពារដើមច្បោះ។ ចំណែកអាជ្ញាធរបានដាក់បន្ទុកគ្នាទៅវិញទៅមកក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហានេះ ដោយពុំមានការទទួលខុសត្រូវនោះទេ បណ្ដាលឲ្យពលរដ្ឋអស់ជំនឿចិត្ត៖ «»។
លោក ប៉ិក សោភ័ណ បន្ថែមថា តួនាទី និងភារកិច្ចក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហានានា ជូនពលរដ្ឋ គឺជាកាតព្វកិច្ចរបស់អាជ្ញាធរពាក់ព័ន្ធ ត្រូវមើលការខុសត្រូវមិនត្រូវទម្លាក់កំហុសដាក់គ្នាទៅវិញទៅមកនោះទេ។ លោកកត់សម្គាល់ថា ការសម្របសម្រួលឲ្យអ្នកភូមិទទួលយកប្រាក់សំណងតិចតួច ពីការកាប់បំផ្លាញដើមឈើផលិតជ័រទឹក គឺជាយន្តការដោះស្រាយរបស់អាជ្ញាធរមូលដ្ឋានមួយចំនួនដើម្បីបញ្ចប់ការស្វែងរកយុត្តិធម៌តាមផ្លូវច្បាប់ ដែលនាំឲ្យពលរដ្ឋខកចិត្ត រីឯជនល្មើសនៅតែមានឱកាសលួចកាប់បំផ្លាញដើមច្បោះដដែល៕