បណ្ដាញអ្នកការពារព្រៃឡង់ ៤ខេត្ត គឺខេត្តកំពង់ធំ ក្រចេះ ព្រះវិហារ និងខេត្តស្ទឹងត្រែង បានជួបប្រជុំសមាជប្រចាំឆ្នាំរយៈពេល ២ថ្ងៃ គឺថ្ងៃទី២៦ ទី២៧ ខែធ្នូ ដើម្បីរិះរកវិធីសាស្ត្រក្នុងការការពារព្រៃឈើ និងលើកឡើងពីការលំបាក និងបញ្ហាប្រឈមរបស់ពួកគេ។ បណ្ដាញសហគមន៍ទាំង ៤ខេត្ត បានជួបប្រទះនូវបញ្ហាមិនខុសគ្នាប៉ុន្មានឡើយ នៅក្នុងសកម្មភាពការពារធនធានធម្មជាតិ ដោយស្នើសុំឲ្យក្រសួងបរិស្ថាន និងអាជ្ញាធរខេត្តចូលរួមសហការគាំទ្រ ហើយសម្រួលការងារដល់ពួកគេជាជាងការតម្រូវឲ្យពួកគេបំពេញលក្ខខណ្ឌមួយចំនួនមុនចុះល្បាតព្រៃម្ដងៗ។
បណ្ដាញការពារព្រៃឡង់ ត្អូញត្អែរថា ពួកគាត់ប្រឈមនឹងគ្រោះថ្នាក់ជាច្រើនក្នុងសកម្មភាពល្បាតព្រៃ ស្របពេលដែលអាជ្ញាធរបន្ថែមនីតិវិធី ដោយតម្រូវឱ្យពួកគាត់ដាក់លិខិតស្នើសុំ ឬជូនដំណឹងមុនចុះល្បាតព្រៃ ពុំនោះទេពួកគេនឹងរងការចោទប្រកាន់ថា ជាក្រុមបដិវត្តពណ៌ ឬមានបំណងបង្កើតតំបន់អបគមន៍។
ការរកឃើញការលំបាកនេះ គឺដោយសារបណ្ដាញសហគមន៍ទាំង ៤ខេត្ត បានជួបប្រជុំគ្នាលើកឡើងពីបញ្ហារបស់ពួកគេ ដែលកំពុងជួបប្រទះ ហើយពួកគាត់យល់ថា ការងារការពារធនធានធម្មជាតិកាន់តែពិបាក និងប្រឈមជាងមុន។
ក្រុមស្នូលនៃបណ្ដាញព្រៃឡង់ខេត្តកំពង់ធំ លោក សុខ ប្លោក ថ្លែងថា ចាប់តាំងពីពាក់កណ្ដាលខែវិច្ឆិកា មក អាជ្ញាធរបានតម្រូវឲ្យពួកគាត់ត្រូវសរសេរលិខិតសុំមុនចុះល្បាតព្រៃ ដែលបញ្ហានេះជានីតិវិធីស្មុគស្មាញសម្រាប់សហគមន៍។ លោកស្នើសុំឲ្យអាជ្ញាធរ និងស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធយោគយល់ដល់សហគមន៍ដែលមានតែឆន្ទៈការពារធនធានធម្មជាតិ និងសុំកុំឲ្យលាបពណ៌ពួកគាត់ថាជាក្រុមបក្សនយោបាយណាមួយឡើយ៖ «តាំងពីរៀមច្បងមុនៗ អ៊ំៗ ពូៗមុនគាត់ចូលរួមការពារដោយស្ម័គ្រចិត្តតាំងពីឆ្នាំ១៩៩០ ជាង ដល់ឆ្នាំ២០១៧ នេះ អត់ដែលមានថា ត្រូវជូនដំណឹងទេ គាត់ចោទប្រកាន់គ្រប់បែបយ៉ាងណាក៏ពួកខ្ញុំបានធ្វើដែរ។ ត្រូវសរសេរលិខិតយ៉ាងម៉េច? បើខ្ញុំអត់បានរៀនផង ហើយដូចខ្ញុំជាយុវជនអ្នកការពារព្រៃឡង់ម្នាក់ ខ្ញុំមានតែឆន្ទៈលះបង់ការពារដោយស្ម័គ្រចិត្តទាំងធនធានម៉ូតូ ពេលខ្លះចំណាយទាំងលុយខ្លួនឯង អត់បាននៅចិញ្ចឹមប្រពន្ធកូនទេ។ គាត់ (អាជ្ញាធរ) ផ្ដោតសំខាន់តែរឿងបក្សរឿងពួក។ ខ្ញុំមិនមែនជាគណបក្សនយោបាយណាមួយទេ»។
លោក សុខ ប្លោក បញ្ជាក់ទៀតថា លទ្ធផលចុះល្បាតព្រៃរកឃើញថា ខុសគ្នាស្រឡះ នៅពេលដែលសហគមន៍សុំកិច្ចសហការ ឬជូនដំណឹងទៅអាជ្ញាធរមុនពេលចុះល្បាត និងពេលសហគមន៍ចុះទៅដោយខ្លួនឯង៖ «ឧទាហរណ៍ថា យើងលួចទៅប្រមែប្រមូលគ្នាបានបួន ១០នាក់ អត់ជូនដំណឹងនិយាយពីចាប់ម៉ាស៊ីន ៥-៦គ្រឿងអីយកមកប្រគល់ជូនមន្ត្រីជំនាញ។ បើជូនដំណឹងភាគតិចដែលបាន បើបានមិនមែនដោយការដេញចាប់ទៀតបានដោយការរុករក វាលាក់ទុកក្នុងតំបន់ព្រៃ វានាំគ្នារត់ចោលមកផ្ទះអស់។ អាជ្ញាធរមួយចំនួន ក៏ដូចជាមន្ត្រីឧទ្យានុរក្សមួយចំនួនមានការពាក់ព័ន្ធនឹងអ្នករកស៊ីបំផ្លាញព្រៃឈើ»។
ពាក់ព័ន្ធបញ្ហានេះដែរ អ្នកសម្របសម្រួលបណ្ដាញព្រៃឡង់ ខេត្តក្រចេះ លោក ឯក សុវណ្ណា មានមតិថា សម្រាប់ខេត្តក្រចេះវិញ ប្រមាណជា ៣ ទៅ ៤ខែចុងក្រោយនេះ អាជ្ញាធរបានតម្រូវឲ្យសហគមន៍ដាក់លិខិតជូនដំណឹងជាលាយលក្ខណ៍អក្សរទៅកាន់មន្ទីរ ឬទីស្នាក់ការប្រចាំខេត្តមុនចុះល្បាត។ ចំណែកសង្គមស៊ីវិល ឬភ្ញៀវបរទេសដែលចង់ចូលរួមសកម្មភាពនេះ ក៏ត្រូវស្នើសុំចាប់ពីថ្នាក់ក្រសួងមហាផ្ទៃ ឬក្រសួងបរិស្ថានដែរ៖ «មុននឹងចុះគឺពួកខ្ញុំត្រូវសរសេរលិខិតសុំកិច្ចសហការពីពួកគាត់ បើមិនដូច្នេះទេ គាត់ចោទយើងថាដូចជាចោរជាអី ប៉ុន្តែចម្លែកត្រង់បទល្មើសផ្សេងៗ មិនស្រាកស្រាន្តវាទៅជាអត់មានបញ្ហា។ យើងស្ម័គ្រចិត្តគ្រាន់តែមានការឧបត្ថម្ភបន្តិចបន្តួចពីម្ចាស់ជំនួយ អង្គការដៃគូ គឺលះបង់ទាំងពេលវេលា ការលំបាកអី ផ្ទុយទៅវិញ រដ្ឋាភិបាលតម្រូវឲ្យមានការស្មុគស្មាញវិញ ឬក៏ខ្លាចពួកយើងទៅដណ្ដើមស្អីម្យ៉ាងអ៊ីចឹង»។
ចំណែកនៅឯខេត្តព្រះវិហារវិញ អ្នកសម្របសម្រួលបណ្ដាញព្រៃឡង់ លោក ស្រី ថី សង្កេតឃើញថា ក្នុងរយៈពេលប្រមាណជា ២ខែចុងក្រោយនេះ មុនពេលសហគមន៍ធ្វើសកម្មភាពអ្វីមួយ ឬចុះល្បាតព្រៃ ត្រូវដាក់លិខិតស្នើសុំគណៈឯកភាពខេត្ត ឬស្រុក យ៉ាងហោចណាស់ ៣ថ្ងៃមុន។ ពោលគឺចាប់តាំងពីស្ថានភាពនយោបាយក្នុងប្រទេសតានតឹង អាជ្ញាធរ និងស្ថាប័នជំនាញ ក៏ត្រូវបានតម្រូវបែបនេះដែរ។
លោកយល់ថា ការជូនដំណឹងទៅអាជ្ញាធរមុនចុះល្បាត គឺដូចជាកាំបិតមុខពីរ បើសិនជាកិច្ចសហការនោះធ្វើឡើងស្មោះត្រង់នោះ មិនចោទជាបញ្ហានោះទេ៖ «ខ្ញុំមើលឃើញថា វាប៉ះពាល់ខ្លាំង ព្រោះពីមុននៅតែក្នុងជួរសហគមន៍ដែលល្បាតកន្លងមកបទល្មើសថមថយ។ នៅពេលដែលធ្វើលិខិតស្នើសុំចុះល្បាតនេះ បើសិនជាគេឲ្យទៅៗ បើអត់ក៏អត់បានចូលដែរ ពេលនោះហើយដែលបទល្មើសបានដៃហើយ។ ខ្ញុំបានទៅនិយាយជាមួយក្រសួងបរិស្ថាន ដែលនៅជិតបង្កើយ និយាយឲ្យស្រេចឲ្យហើយថា ការសហការគ្នាឲ្យបានល្អប្រសើរ គេថាអត់អីទេ បើចុះល្បាតត្រូវមកចូលប្រជុំឲ្យគេដឹងមុន២ ឬ ៣ថ្ងៃ ស្រួលគេរាយការណ៍ទៅលើ តែបើទៅដោយចិត្តឯងមានគ្រោះថ្នាក់អីគេអត់ទទួលខុសត្រូវទេ។ វាល្អសម្រាប់ពួកយើងដែរ។ ទី២ទៀតងាយស្រួលឲ្យមន្ត្រីជម្លៀសពួកបទល្មើសចេញពីព្រៃក៏មានដែរ»។
ទាក់ទងបញ្ហានេះដែរ បណ្ដាញព្រៃឡង់ ខេត្តស្ទឹងត្រែង លោក ខេង ខូ មានប្រសាសន៍ថា សម្រាប់ខេត្តលោកនឹងខិតខំបំពេញលក្ខខណ្ឌនេះ ដោយកន្លងមកស្នើសុំកម្លាំងមន្ត្រីជំនាញ និងប៉ូលិសប៉ុស្តិ៍ចូលរួមជាមួយសហគមន៍ ដើម្បីកុំឲ្យមានការចោទប្រកាន់ ឬលាបពណ៌មកសហគមន៍ព្រៃឡង់ ពីព្រោះសហគមន៍ប្រឈមគ្រោះថ្នាក់ជាមួយឈ្មួញឈើរួចហើយ។
លោក ខេង ខូ សង្ឃឹមថា កិច្ចសហការកន្លងមក គឺធ្វើឡើងដោយស្មោះត្រង់៖ «ខ្ញុំបាន ៣-៤ ដងហើយ ខ្ញុំសហការល្អតើ! អ្នកស៊ីញ៉ូហើយជួយសែងម៉ូតូ ជួយលើកម៉ូតូជួយសព្វគ្រប់បែបយ៉ាង គាត់តស៊ូដែរ។ របាយការណ៍គាត់យកតែពីយើងយើងសរសេរយ៉ាងម៉េចគាត់យកតាមនោះឯង។ បើសិនជាគាត់សហការជាមួយសហគមន៍ព្រៃឡង់ បានល្អ ខ្ញុំសរសើរថាល្អ បើថាគាត់ចុះល្បាតជាមួយសហគមន៍ហើយកាន់ជើងបទល្មើស ខ្ញុំក៏អត់សប្បាយចិត្តជាមួយគាត់ដែរ»។
អនុប្រធានបណ្ដាញយុវជនកម្ពុជា ដែលជាដៃគូជិតស្និទ្ធជាមួយបណ្ដាញសហគមន៍ព្រៃឡង់ លោក ស មូរី មានប្រសាសន៍ថា ជំនួបនេះបានបង្កលក្ខណៈឲ្យបណ្ដាញបូកសរុបលទ្ធផលប្រចាំឆ្នាំសម្រាប់ ការងារចុះល្បាត និងរឹបអូសវត្ថុតាងជូនអាជ្ញាធរជំនាញ ដែលជាការរួមចំណែករបស់សហគមន៍ក្នុងការងារការពារព្រៃឡង់ ជាមួយរាជរដ្ឋាភិបាល។ នេះក៏ជាឱកាសបង្ហាញពីការប្រឈមរបស់ពួកគាត់ជាមួយក្រុមជនល្មើសអាជ្ញាធរដែនដី មន្ត្រីជំនាញ សមត្ថកិច្ចដែលពាក់ព័ន្ធនឹងអំពើពុករលួយផងដែរ៖ «សហគមន៍ឥឡូវគាត់ជួបបញ្ហាប្រឈមច្រើនជាមួយអ្នកកាប់ឈើផ្ទាល់តែម្ដង អ្នកកាប់ឈើគាត់មានទាំងអាវុធកែច្នៃមានអី សហគមន៍គាត់ព្រួយបារម្ភពីសុវត្ថិភាពគាត់។ ថ្មីនេះក្រសួងបរិស្ថាន បានចេញវិធានការថ្មីតម្រូវឲ្យសហគមន៍សុំច្បាប់ និងសហការជាមួយដើម្បីឲ្យចូលរួមចុះល្បាតព្រៃឡង់បាន។ វិធានការនេះមានលក្ខណៈរឹតត្បិតដល់សហគមន៍ និងជានីតិវិធីស្មុគស្មាញមិនបង្កលក្ខណៈងាយស្រួលឲ្យសហគមន៍ទេ។ គាត់ពិភាក្សាគ្នាថា តើគាត់គួរធ្វើអ្វីបន្តទៀតរយៈពេលខាងមុខ»។
ក្រោយលើកឡើងពីការលំបាកទាំងនេះ ប្រជាសហគមន៍ការពារព្រៃឡង់ ក៏មានបំណងចង់ជួបពិភាក្សាគ្នាជាមួយអាជ្ញាធរដែនដី មន្ត្រីជំនាញ និងអង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាល ដើម្បីបញ្ជាក់ឱ្យច្បាស់ពីការងាររបស់ពួកគេ ជៀសវាងការចោទប្រកាន់លាបពណ៌មកលើសហគមន៍ ដែលកំពុងបំពេញការងារការពារធនធានធម្មជាតិដោយប្រឈម។
កាលពីថ្ងៃទី៩ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០១៦ រាជរដ្ឋាភិបាលបានប្រកាសបង្កើតតំបន់ព្រៃឡង់ ជាតំបន់ដែនជម្រកសត្វព្រៃមានផ្ទៃដីជាង ៤៣ម៉ឺនហិកតារ (៤៣១.៦៨៣ហិកតារ) គ្របដណ្ដប់លើខេត្តចំនួន ៤ រួមមានខេត្តព្រះវិហារ ខេត្តកំពង់ធំ ក្រចេះ និងខេត្តស្ទឹងត្រែង ដែលក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់ក្រសួងបរិស្ថាន។ ប៉ុន្តែសហគមន៍នៅតែរកឃើញថា បទល្មើសព្រៃឈើពុំមានថមថយឡើយ៕