
អង្គការសិទ្ធិមនុស្សអន្តរជាតិ យូមែន រ៉ៃត៍ វ៉ច្ឆ (Human Rights Watch) អំពាវនាវរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា លុបចោលបទបញ្ជាដែលបានបញ្ចប់ក្រុមការងាររបស់សង្គមស៊ីវិលឃ្លាំមើលដំណើរការបោះឆ្នោត ដែលគេស្គាល់ថាជា «បន្ទប់ស្ថានការណ៍» ដោយហៅថាជាការគំរាមកំហែងដល់សង្គមស៊ីវិល និងការបោះឆ្នោតដោយសេរី និងយុត្តិធម៌។ ក្រសួងមហាផ្ទៃ ឆ្លើយតបថា ខ្លួននឹងមិនសើរើបទបញ្ជានេះឡើងវិញទេ។
អង្គការ យូមែន រ៉ៃត៍ វ៉ច្ឆ ចាត់ទុកបទបញ្ជារបស់ក្រសួងមហាផ្ទៃ ឲ្យបញ្ឈប់សកម្មភាពរបស់បន្ទប់ស្ថានការណ៍ ថាជាចេតនារបស់រដ្ឋាភិបាលពង្រីកការរឹតត្បិតលើការងាររបស់សង្គមស៊ីវិល ដែលឃ្លាំមើលដំណើរការបោះឆ្នោត មុនការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសតំណាងរាស្ត្រឆ្នាំ២០១៨ មកដល់។
ក្នុងសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានកាលពីថ្ងៃទី៩ កក្កដា អនុប្រធានតំបន់អាស៊ីនៃអង្គការនេះ លោក ហ្វីល រ៉ូប៊ឺតសុន (Phil Robertson) ថ្លែងថា រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ហាក់ដូចជាមានបំណងជម្រុះឧបសគ្គនានាដើម្បីគ្រប់គ្រងនយោបាយ និងស្ដែងច្បាស់ថា រដ្ឋាភិបាលមិនចង់ឲ្យមានអ្នកឃ្លាំមើលណាមួយទេ។ លោកក៏អំពាវនាវម្ចាស់ជំនួយកម្ពុជា ស្នើរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ទម្លាក់ចោលបទបញ្ជានេះ និងធានាពីការឃ្លាំមើលដោយឯករាជ្យសម្រាប់ការបោះឆ្នោតឆ្នាំក្រោយ។
អង្គការ យូមែន រ៉ៃត៍ វ៉ច្ឆ បញ្ជាក់ថា ការហាមឃាត់ក្រុមឃ្លាំមើលការបោះឆ្នោតដែលជាកិច្ចសហការរវាងសង្គមស៊ីវិលចំនួន៤០ រំលោភសិទ្ធិសេរីបញ្ចេញមតិ និងការប្រមូលផ្តុំដែលការពារដោយច្បាប់សិទ្ធិមនុស្សអន្តរជាតិ។
ក្រោយពីការបោះឆ្នោតឃុំ-សង្កាត់ឆ្នាំ២០១៧ បន្ទប់ស្ថានការណ៍ដែលអះអាងថាជាក្រុមសង្គមស៊ីវិលឃ្លាំមើលការបោះឆ្នោតឯករាជ្យ បានចេញផ្សាយការវាយតម្លៃកាលពីថ្ងៃទី២៤ មិថុនា ហើយបានរកឃើញថា ការបោះឆ្នោតនេះមិនទាន់អាចចាត់ទុកថាសេរី និងយុត្តិធម៌ពេញលេញនៅឡើយទេ ដូចជាបរិយាកាសគាបសង្កត់មុនការបោះឆ្នោត និងខ្វះតម្លាភាព និងតុល្យភាពផ្នែកថវិកាសម្រាប់ឃោសនា បើទោះជាមានភាពប្រសើរឡើងនូវការងាររបស់ គ.ជ.ប។
បួនថ្ងៃក្រោយមក លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន បានស្នើឲ្យក្រសួងមហាផ្ទៃ ស៊ើបអង្កេតក្រុមនេះ ហើយបានជំរុញឲ្យមើលពីភាពស្របច្បាប់ និងបានចោទក្រុមនេះថាលម្អៀងទៅខាងគណបក្សប្រឆាំង។
ប្រាំពីរថ្ងៃក្រោយមក ក្រសួងមហាផ្ទៃ បានចេញបញ្ជាបញ្ចប់សកម្មភាពបន្ទប់ស្ថានការណ៍ ពីព្រោះមិនបានចុះបញ្ជិកាត្រឹមត្រូវ ដែលបានបំពានមាត្រា២៤ នៃច្បាប់ស្ដីពីអង្គការសមាគម ដែលត្រូវបានអនុម័តកាលពីឆ្នាំ២០១៥ បើទោះបីជាមានការរិះគន់ពីអង្គការសិទ្ធិមនុស្សជាតិ និងអន្តរជាតិ ថារឹតត្បិតសេរីភាពការបញ្ចេញមតិ និងការប្រមូលផ្តុំ។
ឆ្លើយតបនឹងសំណើរបស់អង្គការ យូមែន រ៉ៃត៍ វ៉ច្ឆ ឲ្យរដ្ឋាភិបាលលុបចោលបទបញ្ជាបិទបន្ទប់ស្ថានការណ៍ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងមហាផ្ទៃ លោក ខៀវ សុភ័គ មានប្រសាសន៍ថា ក្រសួងរក្សាជំហរដដែល ហើយលោកបន្តថា ការបញ្ចេញមតិរបស់ក្រុមការងារនេះ មិនមែនជាការរិះគន់ដើម្បីស្ថាបនាទេ៖ «រៀបចំតាមផ្លូវច្បាប់ទៅ ជជែកដោយគ្នាដោយស្មោះទៅ ដាក់ក្នុងតុនិយាយទៅ កុំទុកកាំបិតសៀតនឹងក្រោយអី។ បើយកកាំបិតសៀត ហើយដកចាក់សម្លាប់គេ គេក៏មិនខ្វះវិធីទប់ទល់យើងដែរ។ និយាយឲ្យត្រង់ម៉ង កុំលេងកាំបិតស្នៀតចាក់សម្លាប់ពីក្រោយនោះ។ បានតែមាត់ ដើម្បីសេរីភាព តែតាមពិតយើងដឹងហើយ»។
ទាក់ទងនឹងរឿងនេះ ស្ថានទូតអូស្ត្រាលី ឲ្យដឹងនៅថ្ងៃទី១០ កក្កដា ថា ខ្លួនកំពុងតាមដានស្ថានភាពនយោបាយក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ដោយយ៉ាងយកចិត្តទុកដាក់។ ស្ថានទូតបន្តថា ដើម្បីរក្សា និងពង្រឹងទំនាក់ទំនងជាមួយកម្ពុជា ស្ថានទូតតែងពិភាក្សាបញ្ហាផ្សេងៗ រួមទាំងការវិវឌ្ឍន៍នយោបាយក្នុងស្រុកជាមួយតំណាងរដ្ឋាភិបាល គណបក្សនយោបាយ និងសង្គមស៊ីវិល។
ចំណែកស្ថានទូតសហរដ្ឋអាមេរិក ឆ្លើយតបថា ខ្លួនមិនមានមតិយោបល់ណាមួយចំពោះការស្នើឡើងរបស់អង្គការ យូមែន រ៉ៃត៍ វ៉ច្ឆ នោះទេ៕