
បណ្ដុំអង្គការសង្គមស៊ីវិលដែលរួមគ្នាតាមដានដំណើរការបោះឆ្នោត ដែលសកម្មភាពនេះហៅថាបន្ទប់ស្ថានការណ៍ រងការព្រមានជាថ្មីទៀតពីលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន។ លើកនេះ លោក ហ៊ុន សែន មិននិយាយចោលទេ។ លោកបញ្ជាទៅរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងមហាផ្ទៃ ភ្លាមៗឲ្យពិនិត្យលទ្ធភាពផ្លូវច្បាប់លើបន្ទប់ស្ថានការណ៍។ ប៉ុន្តែក្រុមអង្គការសង្គមស៊ីវិលដែលរៀបចំ និងចាត់ចែងបន្ទប់ស្ថានការណ៍កន្លងទៅ ចេញសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានឆ្លើយតបថា ការវាយតម្លៃ និងផ្ទៀងផ្ទាត់លទ្ធផលនៃការបោះឆ្នោតកន្លងទៅ ព្រោះផ្អែកលើបទដ្ឋានច្បាប់ជាតិ និងអន្តរជាតិ។
ទោះបីជាគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា ឈ្នះការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសក្រុមប្រឹក្សាឃុំ-សង្កាត់ឆ្នាំ២០១៧ នេះក្តី ប៉ុន្តែប្រធានគណបក្សនេះមិនពេញចិត្តចំពោះសកម្មភាពរបស់អង្គការសង្គមស៊ីវិល ដែលចេញមុខវាយតម្លៃលើការបោះឆ្នោតថានៅតែខ្វះយុត្តិធម៌ និងមានការរឹតត្បិតសេរីភាពបញ្ចេញមតិ។
ថ្លែងនៅមុខសមាជិកបក្សជាង ៥ម៉ឺននាក់ក្នុងពិធីខួបលើកទី៦៦ឆ្នាំ ថ្ងៃបង្កើតគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា ថ្ងៃទី២៨ ខែមិថុនា លោក ហ៊ុន សែន ចោទប្រកាន់ថា ប៉ុន្មានថ្ងៃនេះ បន្ទប់ស្ថានការណ៍ធ្វើឲ្យលទ្ធផលបោះឆ្នោតអាប់អួរ។ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីចោទសួរថា តើបន្ទប់ស្ថានការណ៍មានការអនុញ្ញាតត្រឹមត្រូវស្របតាមច្បាប់ស្ដីពីការគ្រប់គ្រងអង្គការសង្គមស៊ីវិលដែរឬទេ? បើគ្មានទេ ក្រសួងមហាផ្ទៃ ត្រូវចាត់វិធានការ៖ «បន្ទប់ស្ថានការណ៍ដែលជាអ្នកខោកក្បាលទៅលើគណៈកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោត តើពួកគេមានសិទ្ធិបង្កើតទេ?»។
ចំណែករដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងមហាផ្ទៃ លោក ស ខេង បានឆ្លើយនឹងសំណួររបស់អ្នកកាសែតក្រោយពេលបញ្ចប់ពិធីនោះយ៉ាងខ្លីថា លោកនឹងឲ្យក្រុមជំនាញពិនិត្យមើលករណីនេះ។ ប៉ុន្តែលោកមិនអធិប្បាយថា តើនឹងចាត់វិធានការបែបណាទេចំពោះបទបញ្ជារបស់លោក ហ៊ុន សែន នៅពេលនេះ៖ «អ្វីដែលមិនទាន់ច្បាស់ ខ្ញុំមិនទាន់និយាយទេ ក្រោយការសិក្សាសិន»។
បញ្ជាក់បន្ថែមពីលោក ស ខេង អ្នកនាំពាក្យក្រសួងមហាផ្ទៃ លោក ខៀវ សុភ័គ ឲ្យដឹងថា បន្ទប់ស្ថានការណ៍មិនបានចុះឈ្មោះនៅក្រសួងមហាផ្ទៃ ទេ។ លោកថា រដ្ឋលេខាធិការក្រសួងមហាផ្ទៃ លោក ប៉ុល លឹម ជាអ្នកទទួលបន្ទុកស៊ើបអង្កេតករណីនេះដើម្បីពិនិត្យមើលផ្លូវច្បាប់។
ឆ្លើយតបការចោទប្រកាន់របស់លោក ហ៊ុន សែន អង្គការសង្គមស៊ីវិលពីរ គឺអង្គការខុមហ្វ្រែល (COMFREL) និងអង្គការនិកហ្វិច (NICFEC) បានចេញសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានស្ដីពីសកម្មភាព និងគោលបំណងនៃបន្ទប់ស្ថានការណ៍។ ប្រភពដដែលបញ្ជាក់ថា បន្ទប់ស្ថានការណ៍ គឺជាវេទិកាអព្យាក្រឹត្យឥតលម្អៀង។ បន្ទប់ស្ថានការណ៍ប្រមូលផ្តុំធនធាន និងសមត្ថភាព ដើម្បីដាក់ពង្រាយអ្នកសង្កេតការណ៍ក្នុងស្រុកថ្ងៃបោះឆ្នោត ចែករំលែក និងធ្វើបច្ចុប្បន្នភាពព័ត៌មានទាក់ទងការបោះឆ្នោត ធ្វើការវាយតម្លៃ និងផ្ទៀងផ្ទាត់លទ្ធផលនៃការបោះឆ្នោតដោយផ្អែកលើបទដ្ឋានច្បាប់ជាតិ និងអន្តរជាតិ ក្នុងអំឡុងពេលបោះឆ្នោតជ្រើសរើសក្រុមប្រឹក្សាឃុំ-សង្កាត់។ សេចក្តីប្រកាសព័ត៌មាននេះបញ្ជាក់ថា ក្រោយការបោះឆ្នោតចប់រួចរាល់ សកម្មភាពនៃវេទិកាបន្ទប់ស្ថានការណ៍ ក៏ត្រូវបានប្រកាសបញ្ចប់កាលពីថ្ងៃទី២៤ ខែមិថុនា កន្លងទៅ។
បន្ថែមពីនេះ អតីតសមាជិកនៃបន្ទប់ស្ថានការណ៍ និងជានាយកប្រតិបត្តិនៃគណៈកម្មាធិការអព្យាក្រឹត និងយុត្តិធម៌ដើម្បីការបោះឆ្នោតដោយសេរី និងត្រឹមត្រូវនៅកម្ពុជា ឬហៅថាអង្គការនិកហ្វិច (NICFEC) លោក សំ គន្ធាមី ប្រាប់ថា បន្ទប់ស្ថានការណ៍គ្រាន់តែជាវេទិកានៃអង្គការសង្គមស៊ីវិល ដូច្នេះបន្ទប់ស្ថានការណ៍មិនទៅចុះឈ្មោះនៅក្រសួងមហាផ្ទៃ ទេ៖ «យើងគ្រាន់តែមកធ្វើការងារទាក់ទងការបោះឆ្នោត លើការងារបច្ចេកទេសបោះឆ្នោតទាំងអស់គ្នា ព្រោះបណ្ដាអង្គការទាំងអស់នឹងធ្វើការងារទាក់ទងការបោះឆ្នោត»។
ការចោទប្រកាន់របស់លោក ហ៊ុន សែន មកលើបន្ទប់ស្ថានការណ៍ម្តងនេះ ជាលើកទីពីរហើយដែលកាលពីថ្ងៃទី២៦ មិថុនា លោក ហ៊ុន សែន ប្រាប់ថា បន្ទប់ស្ថានការណ៍នេះល្មមៗបានហើយ។
អ្នកនាំពាក្យក្រសួងមហាផ្ទៃ លោក ខៀវ សុភ័គ និយាយថា សកម្មភាពនៃបន្ទប់ស្ថានការណ៍ គឺខុសនឹងច្បាប់ស្ដីពីសមាគម និងអង្គការមិនមែនរដ្ឋាភិបាល។ លោកថា ក្រសួងនឹងយកមាត្រា៣២ នៃច្បាប់នេះមកសិក្សា ដែលមាត្រានេះចែងថា អាជ្ញាធរមានសមត្ថកិច្ចត្រូវចាត់វិធានការបញ្ឈប់ជាបន្ទាន់ចំពោះសមាគម ឬអង្គការមិនមែនរដ្ឋាភិបាលដែលធ្វើសកម្មភាពមិនបានចុះបញ្ជីនៅក្រសួងមហាផ្ទៃ។ ក្នុងករណីមិនរាងចាល ត្រូវពិន័យជាប្រាក់ ហើយបើនៅតែបន្ត សមត្ថកិច្ចអាចប្ដឹងទៅតុលាការ។
ប៉ុន្តែប្រធានការិយាល័យមេធាវីក្រុមអ្នកច្បាប់អមរិន្ទ្រ លោកមេធាវី សុក សំអឿន យល់ថា បន្ទប់ស្ថានការណ៍មិនមែនជាសម្ព័ន្ធអង្គការសង្គមស៊ីវិលទេ គឺគ្រាន់តែជាកន្លែងដែលក្រុមអង្គការសង្គមស៊ីវិលជួបជុំគ្នាធ្វើការ ដូច្នេះមិនខុសទៅនឹងច្បាប់ស្ដីពីសមាគម និងអង្គការមិនមែនរដ្ឋាភិបាលឡើយ៕