
អតីតយោធិនពិការប្រាប់ថា លោកបានបាត់បង់ប្រាក់ខែ និងឈ្មោះពីក្រសួងការពារជាតិ ជិត ៣០ឆ្នាំ ក្រោយធ្លាក់ខ្លួនពិការភ្នែកទាំងគូក្នុងចំបាំងការពាររដ្ឋាភិបាលរបស់លោក ហ៊ុន សែន។ ជនពិការរូបនេះ ស្នើសុំស្វែងរកអន្តរាគមន៍ពីលោក ហ៊ុន សែន ដើម្បីខ្លួនអាចបើកប្រាក់ខែដើម្បីចិញ្ចឹមជីវិត ឬទីលំនៅ ដើម្បីអាចបន្តជីវិតរបស់ខ្លួននៅលើផ្លូវអន្ធការដ៏វែងឆ្ងាយទៅមុខទៀត។
បើទោះបីជាអតីតយោធិន ទាំងអ្នកពិការ និងមិនពិការមួយចំនួនដែលរួចផុតជីវិតពីសង្គ្រាម ទទួលបានប្រាក់ខែ និងការឧបត្ថម្ភផ្នែកសង្គមកិច្ចពីរដ្ឋាភិបាលក្តី ប៉ុន្តែអតីតយោធិនពិការភ្នែកទាំងគូម្នាក់ព្រោះការពាររដ្ឋាភិបាលរបស់លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន ត្អូញត្អែរថា លោកបានបាត់ឈ្មោះពីក្រសួងការពារជាតិ និងមិនបានប្រាក់ខែរបស់ខ្លួនចាប់តាំងពីឆ្នាំ១៩៨៩ មកដល់ពេលនេះ។
ស្ថិតក្នុងសម្លៀកបំពាក់ពណ៌ផ្ទៃមេឃ ជាអ្នកបម្រើការផ្នែកសម្រួលសរសៃ ឬហៅថាម៉ាស្សាឲ្យហាងសម្រួលសរសៃមួយកន្លែងនៃរាជធានីភ្នំពេញ បុរសសម្បុរខ្មៅស្រអែមសក់រួញអង្គាដីរូបនេះ មានឈ្មោះ កឹម យ៉ាន លោកទទួលបានប្រាក់កម្រៃពីរបរនេះពី ១០០ដុល្លារទៅ ១៥០ដុល្លារក្នុងមួយខែ ដើម្បីផ្គត់ផ្គង់ការចំណាយក្នុងការចិញ្ចឹមប្រពន្ធ និងកូន។
លោក កឹម យ៉ាន មានអាយុ ៤៤ឆ្នាំ បានចាប់យករបរនេះចាប់តាំងពីឆ្នាំ១៩៩៨ មកម្ល៉េះ គឺបន្ទាប់ពីបាត់បង់ការងារ និងឈ្មោះពីក្រសួងការពារជាតិ។
អតីតយោធិនពិការរូបនេះរំឭកពីប្រវត្តិថា លោកបានចូលបម្រើទ័ពនៃរដ្ឋាភិបាលរបស់លោក ហ៊ុន សែន កាលពីឆ្នាំ១៩៨៦ ផ្នែកវិទ្យុទាក់ទងថ្មើរជើងនៅខេត្តបន្ទាយមានជ័យ។ លោកថា នៅសម័យនោះ លោកគ្មានអត្តលេខ ឬប័ណ្ណទាហានទេ ព្រោះពេលនោះគឺចូលធ្វើទាហានភ្លាមក៏ចេញច្បាំងតែម្តង។ នៅឆ្នាំ១៩៨៩ ខែមេសា ក្រុមលោកចេញច្បាំងនៅសមរភូមិស្វាយចេក ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ៖ «»។
ក្រោយពីត្រូវរបួស លោកត្រូវបានបញ្ជូនទៅសង្គ្រោះនៅបន្ទាយបូសស្បូវ ស្រុកស្វាយចេក និងចុងក្រោយត្រូវបញ្ជូនតាមយន្តហោះមកសង្គ្រោះបន្ទាន់នៅមន្ទីរពេទ្យព្រះកេតុមាលា ឬហៅថាពេទ្យទាហាន ក្រុងភ្នំពេញ ប៉ុន្តែជាអកុសល ភ្នែកទាំងពីររបស់លោកមិនអាចមើលឃើញអ្វីទាំងអស់ចាប់ពីពេលនោះមក៖ «»។
ដោយចិត្តអន្ទះសាចង់ឃើញភាពស្រស់ស្អាតនៃដែនដីសុវណ្ណភូមិ លោក កឹម យ៉ាន សម្រេចទៅព្យាបាលនៅខាវអ៊ីដាងទឹកដីប្រទេសថៃ ជាប់ព្រំដែនកម្ពុជា ក្នុងអំឡុងឆ្នាំ១៩៩០។ ប៉ុន្តែនៅតែមិនអាចមើលឃើញឡើងវិញដដែល។ លោកថា ពេលវិលចូលកម្ពុជា ក្រុមទាហានប្រឆាំងរដ្ឋាភិបាលមិនឲ្យលោកចូលស្រុកទេ ដែលឲ្យលោកសម្រេចទៅរស់នៅក្នុងជំរំសាយធូអស់រយៈពេល ៣ឆ្នាំ ទើបអាចចូលស្រុកវិញបាន។
អតីតយោធិនរូបនេះនិយាយដោយសម្ដីមួយៗថា នៅឆ្នាំ១៩៩៣ លោកបានសួរព័ត៌មានពីកន្លែងបើកប្រាក់ខែនៃយោធាខេត្តបន្ទាយមានជ័យ អ្នកកាន់ឯកសារប្រាប់ថា បាត់ឯកសារ ដែលតម្រូវឲ្យធ្វើឯកសារថ្មី។ ប៉ុន្តែលោកថា ទោះលោកបានបំពេញឯកសារតាមតម្រូវការក្តី ក៏លោកនៅតែមិនអាចបើកប្រាក់ខែបានដដែល។ លោកថាតែងតែព្យាយាមទៅសាកសួរនៅកន្លែងបើកប្រាក់ខែ យ៉ាងហោចណាស់មួយឆ្នាំម្តង ហើយរហូតដល់ឆ្នាំ១៩៩៦ លោកក៏សម្រេចចិត្តចាកចេញពីខេត្តបន្ទាយមានជ័យ ទៅរស់នៅខេត្តបាត់ដំបង ហើយក៏បានទៅសួរនាំរឿងប្រាក់ខែទៀតដែរ ព្រោះគ្មានជំនឿថានឹងទទួលបានប្រាក់ខែ៖ «»។
ទោះពិការភ្នែកទាំងគូ ប៉ុន្តែយូរៗម្តង លោក កឹម យ៉ាន ថាលោកបានស្តាប់ព័ត៌មានឮគេផ្សាយថា លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន តែងតែផ្តល់ផ្ទះ ឬផ្តល់ដីដល់ជនពិការដែលជាអតីតយុទ្ធជន ដែលធ្វើឲ្យលោកមានទឹកចិត្តស្វះស្វែងដាក់លិខិតទៅខុទ្ទកាល័យរបស់លោក ហ៊ុន សែន ឬទៅសុំអន្តរាគមន៍នៅក្រសួងពាក់ព័ន្ធ តែលោកមិនដែលបានចម្លើយទេ។
ទាក់ទងរឿងនេះ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការពារជាតិ លោក ឈុំ សុជាត ឲ្យដឹងថា ក្រសួងអាចពិនិត្យ ឬសើរើបាន លុះត្រាលោក កឹម យ៉ាន មានអត្តលេខ ឬកាតទាហាន បើមិនដូច្នេះទេ ករណីនេះគឺជារឿងស្មុគស្មាញដែលពិបាកស្រាវជ្រាវ។ ប៉ុន្តែលោកថា លោកនឹងព្យាយាមទាក់ទងទៅអង្គភាពយោធាខេត្តបន្ទាយមានជ័យ ចំពោះករណីលោក កឹម យ៉ាន៖ «»។
ចំណែកអភិបាលរងខេត្តបន្ទាយមានជ័យ លោក អ៊ុំ រាត្រី ដែលធ្វើការងារទាក់ទងអតីតយុទ្ធជន ថាលោកមិនបានដឹងករណីនេះទេ។ ប៉ុន្តែលោកទាមទារអតីតយោធិនពិការ លោក កឹម យ៉ាន ទាក់ទងអង្គភាពរបស់ខ្លួន។
ទោះលោក កឹម យ៉ាន គ្មានប័ណ្ណទាហាន ឬអត្តលេខក្តី តែលោកនៅចងចាំយ៉ាងរត់មាត់នូវឈ្មោះបន្ទាយ និងឈ្មោះមេបញ្ជាការរបស់លោក។ លោកចាំបានថា កាលពីអំឡុងលោកបម្រើការងារយោធា មេបញ្ជាការយោធាខេត្តបន្ទាយមានជ័យ គឺ កុយ ដោក ហើយមេបញ្ជាការរងយោធាខេត្តបន្ទាយមានជ័យ ឈឿន សារិត។ លោកថា បន្ទាយរបស់លោកនៅភូមិទឹកថ្លា ឃុំទឹកថ្លា ស្រុកសិរីសោភ័ណ។
អតីតមេបញ្ជាការយោធាខេត្តបន្ទាយមានជ័យ គឺលោក កុយ ដោក ឲ្យអាស៊ីសេរី ដឹងថា លោកនៅចាំយ៉ាងច្បាស់ថា ជនពិការឈ្មោះ កឹម យ៉ាន ពិតជាអតីតកូនទ័ពរបស់លោកមែន។ លោកប្រាប់ទៀតថា កាលពីអំឡុងឆ្នាំ២០០៣ ដែលកាលណោះលោកជាតំណាងរាស្ត្រគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា លោក កឹម យ៉ាន បានសុំអន្តរាគមន៍ពីលោកដែរ ហើយលោកបានសរសេរលិខិតបញ្ជាក់ជាប្រយោជន៍អាចឲ្យអតីតយោធិនពិការរូបនេះ អាចបើកប្រាក់ឧបត្ថម្ភ ឬប្រាក់ខែបាន ប៉ុន្តែលោកមិនស្មានថាមកដល់ពេលនេះ លោក កឹម យ៉ាន នៅតែមិនអាចទទួលអ្វីបានពីក្រសួងការពារជាតិ ឬក្រសួងសង្គមកិច្ច និងអតីតយុទ្ធជន៖ «»។
ទាក់ទងករណីលោក កឹម យ៉ាន គ្មានអត្តលេខ ឬប័ណ្ណទាហាន អតីតមេបញ្ជាការយោធាខេត្តបន្ទាយមានជ័យ លោក កុយ ដោក និយាយថា ដោយសម័យនោះជាជំនាន់សង្គ្រាមនៅមានសង្គ្រាមនៅឡើយ ដូច្នេះពេលខ្លះត្រូវជ្រើសរើសទ័ពភ្លាមៗ និងត្រូវបញ្ជូនទៅសមរភូមិភ្លាមៗ ដែលហេតុធ្វើឲ្យកងទ័ពខ្លះមិនមានអត្តលេខ ឬប័ណ្ណទាហាន។
ចំណែកប្រធានអង្គការជនពិការកម្ពុជា លោក ងិន សៅរ័ត្ន ឲ្យដឹងថា ក្នុងចំណោមជនពិការតែងតែមានជនពិការជាអតីតយុទ្ធជនដែលជួបបញ្ហា គ្មានប័ណ្ណទាហាន ឬបាត់អត្តលេខ។ លោកយល់ថា ក្រសួងការពារជាតិ និងក្រសួងសង្គមកិច្ច និងអតីតយុទ្ធជន គួរមានការយោគយល់ដល់ជនពិការ ជាពិសេសជនពិការភ្នែកចំពោះការខ្វះខាតឯកសារបញ្ជាក់អត្តសញ្ញាណ៖ «»។
សព្វថ្ងៃ លោក កឹម យ៉ាន បានរៀបការជាមួយស្ត្រីពិការភ្នែកដូចគ្នាដែលជាអ្នកធ្វើការផ្នែកម៉ាស្សាសម្រួលសរសៃ។ ជាចំណងនៃអាពាហ៍ពិពាហ៍ អ្នកទាំងពីរបានផ្តល់កំណើតឲ្យកូនប្រុសម្នាក់អាចមើលឃើញភពផែនដី ដែលសព្វថ្ងៃគេកំពុងរៀនថ្នាក់ទី១០ នៃវិទ្យាល័យមួយក្នុងក្រុងភ្នំពេញ៕