
សង្គមស៊ីវិល និងក្រុមយុវជនបារម្ភថា ការលក់ដីក្នុងដែននេសាទឲ្យសមាគមវៀតណាម ៧២ហិកតារក្នុងខែត្រកំពង់ឆ្នាំង នឹងបង្កគ្រោះថ្នាក់ដល់បរិស្ថានទន្លេសាប និងប្រយោជន៍ពលរដ្ឋ។
អាជ្ញាធរខែត្រកំពង់ឆ្នាំង មានផែនការរៀបចំដីឲ្យជនជាតិវៀតណាម ដែលរស់នៅលើទឹកក្នុងខែត្រនេះឲ្យមកតាំងទីលំនៅលើគោកវិញ ខណៈដែលសមាគមវៀតណាម ក្នុងប្រទេសកម្ពុជា បានទិញដីព្រៃលិចទឹកក្នុងបឹងទន្លេសាបដដែលមួយផ្នែកដើម្បីសម្បទានឲ្យជនអន្តោប្រវេសន៍របស់ខ្លួន។
ក្រុមយុវជន និងមន្ត្រីសង្គមស៊ីវិលសម្ដែងក្តីព្រួយបារម្ភអំពីការលក់ដីក្នុងដែននេសាទលើផ្ទៃបឹងទន្លេសាប ៧២ហិកតារ ឲ្យសមាគមវៀតណាម នៅកម្ពុជា ឋិតក្នុងភូមិបូកកោះ និងភូមិត្រពាំងអញ្ចាញ ឃុំស្វាយជ្រំ ស្រុករលាប្អៀរ ខែត្រកំពង់ឆ្នាំង ដែលពួកគេចាត់ទុកថា នឹងបង្កប៉ះពាល់ផ្ទៃបឹងទន្លេទន្លេសាប បរិស្ថានធម្មជាតិ និងជីវចម្រុះ។
ប្រធានក្រុមអ្នកវិភាគវ័យក្មេង លោក ហង្ស វិទូ ឲ្យដឹងនៅថ្ងៃទី២០ ខែកុម្ភៈ ថា ប្រសិនបើអាជ្ញាធរខែត្រកំពង់ឆ្នាំង លក់ដីដែននេសាទនៅលើផ្ទៃបឹងទន្លេសាបឲ្យសមាគមវៀតណាម មែននោះ នឹងបង្កជាគុណវិបត្តិធ្ងន់ធ្ងរដល់បរិស្ថានទន្លេសាប ដែលជាជម្រកត្រី និងជាទីកន្លែងចិញ្ចឹមជីវិតរបស់ពលរដ្ឋខ្មែរនៅតំបន់នោះ។ លោកថា អាជ្ញាធរខែត្រកំពង់ឆ្នាំង និងស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធត្រូវគិតគូរបញ្ហានេះឲ្យបានច្បាស់លាស់ ចៀសវាងប៉ះពាល់ផលប្រយោជន៍ពលរដ្ឋ និងមុខរបរចិញ្ចឹមជីវិតប្រជានេសាទដោយផ្ទាល់ និងប្រយោល។
លោកគិតថា តំបន់ព្រៃលិចទឹកក្នុងបឹងទន្លេសាបគួរតែអភិរក្សជាសម្បត្តិសាធារណៈឲ្យត្រឹមត្រូវ ព្រោះជាទីតាំងសម្រាប់ត្រីពងកូន និងចិញ្ចឹមជីវិត៖ «រដ្ឋាភិបាលលោកមេត្តាគិតគូរឲ្យបានច្បាស់លាស់ សមាគមវៀតណាម ក៏ដោយ យើងមើលឃើញថា មានភាពធូររលុង ក៏ដូចជាចាត់វិធានការច្បាស់លាស់ទេ ដូចជាធ្វើកំណែទម្រង់ និងចាត់វិធានការលើការផ្ដល់ដីសម្បទានប៉ះពាល់ដល់ប្រយោជន៍ពលរដ្ឋ និងរដ្ឋរយៈពេលវែង និងខ្លី។ ពេលខ្លះប៉ះពាល់ធនធានធម្មជាតិ។ ករណីនៅកំពង់ឆ្នាំង ធ្វើឲ្យខូចប្រភពទឹក ធ្វើឲ្យខូចបរិស្ថាន និងជីវចម្រុះប៉ះពាល់ខ្លាំង»។
កាលពីថ្ងៃទី១៨ កុម្ភៈ កាសែតក្នុងស្រុកចុះផ្សាយថា សមាគមវៀតណាម នៅកម្ពុជា បានទិញដីព្រៃលិចទឹក ឬដែននេសាទជលផលក្នុងបឹងទន្លេសាបជាង ៧០ហិកតារ (៧២) ក្នុងឃុំស្វាយជ្រំ ស្រុករលាប្អៀរ ខែត្រកំពង់ឆ្នាំង បំណងរៀបចំឲ្យជនជាតិវៀតណាម ដែលកំពុងរស់នៅលើទឹកមានលទ្ធភាពតាំងទីលំនៅកន្លែងនោះបាន ដោយមានការឯកភាពពីអាជ្ញាធរខែត្រកំពង់ឆ្នាំងផង។ នៅខែត្រកំពង់ឆ្នាំង មានជនអន្តោប្រវេសន៍វៀតណាម រស់នៅលើទឹកប្រមាណ ២.៤០០គ្រួសារ (២.៣៩៧) ក្នុងនោះមានផ្ទះបណ្ដែតទឹកជាង ១ពាន់ខ្នង។
អាស៊ីសេរី បានព្យាយាមទាក់ទងអ្នកនាំពាក្យសាលាខែត្រកំពង់ឆ្នាំង លោក ម៉ម ឈឿម ដើម្បីសុំការបំភ្លឺបញ្ហានេះ តែទូរស័ព្ទមិនអាចទាក់ទងបាន។ រីឯមេឃុំស្វាយជ្រំ លោក យី ផួន ក៏មិនអាចទាក់ទងបានដែរ នៅថ្ងៃទី២០ ខែកុម្ភៈ។
មន្ត្រីសម្របសម្រួលសមាគមការពារសិទ្ធិមនុស្សអាដហុក (ADHOC) ខែត្រកំពង់ឆ្នាំង លោក សំ ចន្ទគា ពន្យល់ថា នៅតំបន់ព្រៃលិចទឹកក្នុងបឹងទន្លេសាបត្រូវចាត់ចូលជាទ្រព្យសម្បត្តិរបស់រដ្ឋ ហេតុនេះការលក់ដូរណាមួយអាចធ្វើបាន រដ្ឋត្រូវអនុប្រយោគ ឬបម្លែងជាដីឯកជនរបស់រដ្ឋជាមុនសិន។ លោកយល់ថា ដីព្រៃលិចទឹកគឺជាទីតាំងដែលប្រជានេសាទចិញ្ចឹមជីវិត និងជាតំបន់ដែលត្រីក្នុងបឹងទន្លេសាបរស់នៅ និងពងកូន ហេតុនេះអាជ្ញាធរខែត្រកំពង់ឆ្នាំង ពុំអាចធ្វើអនុប្រយោគជាដីឯកជនរបស់រដ្ឋបានទេ។
លោកថា ជនបរទេសដែលពុំមែនជាជនជាតិខ្មែរ គ្មានសិទ្ធិគ្រប់គ្រងអចលនវត្ថុក្នុងប្រទេសកម្ពុជាទេ ហេតុនេះការលក់ដីនៅតំបន់ណាមួយឲ្យជនបរទេសគឺជាទង្វើផ្ទុយពីរដ្ឋធម្មនុញ្ញ៖ «បើសិនខាងជំនាញរកឃើញថា កន្លែងនោះនៅបម្រើប្រយោជន៍សាធារណៈនៅឡើយ ជំនាញលោកមានសិទ្ធិក្នុងការជំទាស់ មិនឲ្យដកហូតដីសាធារណៈឲ្យឯកជនបាន។ យោងតាមរដ្ឋធម្មនុញ្ញ និងច្បាប់ភូមិបាលជនបរទេសពុំមែនជាជនជាតិខ្មែរ គ្មានសិទ្ធិគ្រប់គ្រងអចលនវត្ថុក្នុងប្រទេសកម្ពុជាទេ»។
កាសែតក្នុងស្រុកចុះផ្សាយបញ្ជាក់ទៀតថា ផ្ទៃដីព្រៃលិចទឹកដែលសមាគមវៀតណាម ទិញនោះ ស្ថិតនៅក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់រដ្ឋបាលជលផលខែត្រកំពង់ឆ្នាំង ហើយអាជ្ញាធរខែត្រនេះបានដាក់ពាក្យស្នើសុំសម្រេចទៅលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន តែមកទល់ពេលនេះពុំទាន់ឃើញមានការអនុញ្ញាត និងធ្វើអនុប្រយោគដីនៅតំបន់នោះនៅឡើយទេ។ យ៉ាងណាអ្នកឃ្លាំមើលបរិស្ថាន និងក្រុមយុវជនរកឃើញថា ប្រសិនបើរបបក្រុងភ្នំពេញ លក់ដីនៅតំបន់នោះឲ្យសមាគមវៀតណាម មែននោះ វានឹងបង្កគ្រោះថ្នាក់ធំដល់អធិបតេយ្យភាពជាតិ បរិស្ថាន និងជីវភាពរស់នៅរបស់ប្រជាជននៅតំបន់បឹងទន្លេសាប៕