
ជនជាតិដើមភាគតិចនៅខែត្រភាគឦសាន បារម្ភពីភាពអយុត្តិធម៌សង្គមកើនឡើងបន្ទាប់ពីបក្សប្រឆាំងត្រូវបានរំលាយ។ ពួកគាត់អះអាងថា បក្សកាន់អំណាចកំពុងជិះសេះលែងដៃក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហាប្រឈមជូនពលរដ្ឋ ហើយក៏មានមេឃុំមួយចំនួន ឃុបឃិតគ្នារំលោភដីជនជាតិដើមភាគតិចទាំងបំពានច្បាប់។
ជនជាតិដើមភាគតិចរស់នៅឃុំសំអាង ស្រុកថាឡាបរិវ៉ាត់ ខែត្រស្ទឹងត្រែង ឲ្យដឹងនៅថ្ងៃទី១៦ មករាថា ក្រោយពីគណបក្សសង្គ្រោះជាតិត្រូវរំសាយ អាជ្ញាធររដ្ឋាភិបាលមកពីបក្សកាន់អំណាច កំពុងធ្វើអ្វីស្រេចតែចិត្ត បើទោះបីជាទង្វើនោះបំពានច្បាប់ក្ដី ក៏ពុំមានទោសទណ្ឌដែរ។
ពលរដ្ឋរស់នៅឃុំសំអាង ស្រុកថាឡាបរិវ៉ាត់ ខែត្រស្ទឹងត្រែង ថ្លែងសុំមិនបញ្ចេញឈ្មោះ ឲ្យដឹងថា ក្រោយពីអាសនៈឃុំ/សង្កាត់បក្សប្រឆាំងរលាយ ផលប៉ះពាល់អវិជ្ជមាន និងភាពអយុត្តិធម៌សង្គមកំពុងរីកធំឡើង បង្កប៉ះពាល់ ជីវភាពពលរដ្ឋធ្ងន់ធ្ងរ។ លោកកត់សម្គាល់ថា កាលពីពេលថ្មីៗនេះ ជនជាតិដើមភាគតិចកួយមួយគ្រួសាររស់នៅឃុំសំអាង ស្រុកថាឡាបរិវ៉ាត់ ត្រូវអាជ្ញាធរឃុំឃុបឃិតជាមួយពលរដ្ឋផ្សេងទៀត ដកហូតប្លង់កម្មសិទ្ធិដីធ្លី ឬប្លង់រឹងរួចប្រគល់ឲ្យភាគីម្ខាង ទំនងជាទទួលបានផលប្រយោជន៍។ បញ្ហានេះធ្វើឲ្យពលរដ្ឋដែលជាម្ចាស់កម្មសិទ្ធិកើតទុកមិនសុខចិត្ត និងកំពុងរកកិច្ចអន្តរាគមន៍ទៅអង្គការសិទ្ធិមនុស្សអាដហុក (Adhoc)៖ «អត់មានបក្សប្រឆាំងមក គេធ្វើតាមអំពើចិត្ត គេចង់ធ្វើអ្វីស្រេចតែគេ។ អ្នកណាប្រឆាំងជាមួយគេ អ្នកហ្នឹងមិនបានសុខទេ គេធ្វើអីក៏ដោយអ្នកហ្នឹងធ្វើមិនដឹងបានសុខ បើតវ៉ាគឺមិនបានសុខទេ»។
បុរសដដែលបន្តថា មេឃុំសំអាង លោក ញៀន ផន បានឃុបឃិតជាមួយពលរដ្ឋឈ្មោះ សែ វី រំលោភដីពលរដ្ឋឈ្មោះ ខេង ពុំ ជិត ២ហិកតារ បើទោះបីជាដីនោះ មានប្លង់កម្មសិទ្ធិដែល ក្រុមនិស្សិតវាស់វែងកាលពីឆ្នាំ២០១២ក្តី។ លោកថា កន្លងទៅពលរដ្ឋជួបរឿងអយុត្តិធម៌ មានអាជ្ញាធរឃុំមកពីបក្សប្រឆាំងជួយអន្តរាគមន៍ និងតម្រង់ទិសមេឃុំបក្សកាន់អំណាចឲ្យអនុវត្តច្បាប់ត្រឹមត្រូវវិញ ក៏ប៉ុន្តែផ្ទុយមកវិញ បក្សប្រឆាំងត្រូវបានរដ្ឋាភិបាលរំលាយ បង្កឲ្យពលរដ្ឋជួបការលំបាកក្នុងការស្វែងរកយុត្តិធម៌៖ «តាំងពីរំលាយបក្សប្រឆាំង បានដៃហើយខាងបក្សប្រជាជនហ្នឹងហើយ ចូលលក្ខណៈជិះសេះលែងដៃហើយ»។
អាស៊ីសេរីបានព្យាយាមទាក់ទងមេឃុំសំអាង លោក ញៀន ផន ដើម្បីសុំការបំភ្លឺរឿងនេះ តែទូរស័ព្ទពុំអាចទាក់ទងបាន។
ទោះជាយ៉ាងណា ជំទប់ទី១ ឃុំសំអាង លោក គាំ សារាំ បដិសេធថា មេឃុំសំអាងពុំបានឃុបឃិតគ្នាយកដីពលរដ្ឋដូចការចោទប្រកាន់នោះទេ។ លោកថា សំណុំរឿងនេះកំពុងឋិតក្នុងការដោះស្រាយរបស់អាជ្ញាធរឃុំនៅឡើយ ដ្បិតដីនេះមានការបែងចែក និងឯកភាពគ្នាលើកិច្ចសន្យា រវាងភាគីទំនាស់សងខាងដែលត្រូវជាបងប្អូនសាច់ថ្លៃ។ លោកបន្ថែមថា ការអនុវត្តកិច្ចការងាររបស់រដ្ឋបាល អាជ្ញាធរឃុំសំអាង គឺផ្អែកតាមគោលនយោបាយរបស់ក្រសួងមហាផ្ទៃ និងតាមបទដ្ឋានច្បាប់នានា បើទោះបីជាពុំមានវត្តមានបក្សប្រឆាំងក្តី ក៏ពលរដ្ឋនៅតែទទួលបានសេវាសាធារណៈពុំមានការរើសអើង៖ «មកដល់ខ្ញុំដែរ ខ្ញុំមិនទាន់បានដោះស្រាយ ចាំមើលពិនិត្យកិច្ចសន្យាវាយ៉ាងម៉េច»។
មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់សមាគមអាដហុក លោក សឹង សែនករុណា ពន្យល់ថា ការរឹបអូសប្លង់រឹង ដោយពុំមានការឯកភាពពីសាមីខ្លួនជាម្ចាស់កម្មសិទ្ធិ គឺជាទង្វើល្មើសច្បាប់ មិនថាបុគ្គលនោះជាពលរដ្ឋ ឬអាជ្ញាធរនោះទេ។ លោកថា អ្នកដែលមានសិទ្ធិចាត់ចែងទំនាស់ដែលមានប្លង់កម្មសិទ្ធិ គឺជាករណីកិច្ចរបស់តុលាការតាមអំណាចសាលក្រម ឬសាលដីកា៖ «បុគ្គលណាប្រើអំណាចរំលោភយកប្លង់កម្មសិទ្ធិហើយបែងចែកដោយចិត្តឯង វាបំពានច្បាប់។ ព្រោះច្បាប់បានចែងហើយ អ្នកដែលមានគេបំពានប្លង់កម្មសិទ្ធិត្រូវដាក់បណ្ដឹងទៅតុលាការ»។
ចំណែកឯជនជាតិដើមភាគតិចកួយរស់នៅឃុំស្រែឫស្សី ថ្លែងសុំមិនបញ្ចេញឈ្មោះឲ្យដឹងថា ពលរដ្ឋកំពុងព្រួយចិត្តពីផលប៉ះពាល់អវិជ្ជមានក្នុងសង្គមរីកធំឡើង ជាពិសេសបទល្មើសព្រៃឈើកំពុងកើតមានពេញទំហឹង ក្រោយពីបក្សប្រឆាំងត្រូវរំលាយ។ រីឯសេរីភាពបញ្ចេញមតិរបស់ពលរដ្ឋកំពុងឋិតក្នុងភាពផុយស្រួយ និងរឹតត្បិតនៅឡើយ៖ «ព្រួយបារម្ភចេះតែព្រួយហើយ ការងារមិនស៊ីចង្វាក់គ្នា មេភូមិរបស់ខ្ញុំមិនដឹងធ្វើអីទេរាល់ថ្ងៃ មិនមកត្រួតពិនិត្យពលរដ្ឋទេ។ អត់ទទួលការខុសត្រូវចង់អាណាយកលុយបានតាមចិត្ត»។
ទោះយ៉ាងណា ជនជាតិដើមភាគតិច កំពុងភ័យព្រួយរឿងមន្ត្រីបក្សកាន់អំណាចយកអំណាចធ្វើអ្វីស្រេចតែចិត្ត រួមមាន ការដឹកជញ្ជូនឈើខុសច្បាប់ កាប់ឈើរានយកដីរាប់ពាន់ហិកតារ និងរំលោភដីពលរដ្ឋជាដើម ពុំមានអាជ្ញាធររដ្ឋាភិបាល ឬស្ថាប័នណាមួយចេញមុខបង្ក្រាបនោះទេ៕