
ក្រសួងរ៉ែ និងថាមពល សម្រេចបញ្ឈប់ជាស្ថាពរការអនុញ្ញាតឲ្យធ្វើអាជីវកម្មនាំខ្សាច់សំណង់គ្រប់ប្រភេទ និងខ្សាច់ល្បាយភក់នៅខេត្តកោះកុង ចេញទៅក្រៅប្រទេស។ សកម្មជនបរិស្ថាន សាទរចំពោះការប្រកាសនេះ ក៏ប៉ុន្តែពួកគេនៅតែទាមទារឲ្យក្រសួងរ៉ែ និងថាមពល បង្ហាញតម្លាភាពនៃចំណូលបានមកពីវិស័យមួយនេះក្នុងរយៈកាលកន្លងទៅ។
ការសម្រេចបញ្ឈប់ការអនុញ្ញាតឲ្យនាំចេញខ្សាច់សំណង់ និងខ្សាច់ល្បាយភក់នេះ ធ្វើឡើងតាមរយៈប្រកាសរបស់ក្រសួងរ៉ែ និងថាមពល ដែលចុះហត្ថលេខាដោយលោករដ្ឋមន្ត្រី ស៊ុយ សែម កាលពីថ្ងៃទី១០ កក្កដា កន្លងទៅ។
អ្នកនាំពាក្យក្រសួងរ៉ែ និងថាមពល លោក ម៉េង សក្តិធារ៉ា បញ្ជាក់ប្រាប់អាស៊ីសេរី នៅថ្ងៃទី១១ ខែកក្កដា ថា ការសម្រេចផ្អាកជាស្ថាពរនេះ គឺជាកិច្ចការបន្តពីការផ្អាកជាបណ្ដោះអាសន្នកាលពីឆ្នាំ២០១៦ កន្លងទៅ ដែលកាលនោះក្រសួងត្រូវសិក្សា និងពិនិត្យឡើងវិញនូវផលប៉ះពាល់បរិស្ថាន និងសង្គម ដែលត្រូវបានស្នើឡើងដោយក្រុមអង្គការសង្គមស៊ីវិល និងសកម្មជនបរិស្ថាន៖ «ការអនុញ្ញាតឲ្យធ្វើអាជីវកម្មដើម្បីនាំចេញជាប្រភេទអាជីវកម្មទ្រង់ទ្រាយធំ ដូច្នេះហើយបានជាក្រសួងសម្រេចជាស្ថាពរតែម្តងថា មិនបន្តអនុញ្ញាតឲ្យមានការធ្វើអាជីវកម្មដើម្បីនាំចេញទៀតទេ ដើម្បីការពារកុំឲ្យមានការធ្វើអាជីវកម្ម ឬក៏ការលួចធ្វើអាជីវកម្មទ្រង់ទ្រាយធំណាមួយក្នុងខេត្តកោះកុង»។
លោកបញ្ជាក់ថា សេចក្តីសម្រេចថ្មីនេះគ្របដណ្ដប់លើអាជីវកម្មខ្សាច់សំណង់ និងខ្សាច់ល្បាយភក់នៅខេត្តកោះកុង ដែលមានគោលបំណងនាំចេញ ដូច្នេះក្រុមហ៊ុនណាដែលទទួលបានអាជ្ញាប័ណ្ណធ្វើអាជីវកម្មសម្រាប់នាំចេញ ត្រូវតែបញ្ឈប់សកម្មភាពរបស់ខ្លួន។
ទោះបីជាយ៉ាងណា សេចក្តីសម្រេចនេះមិនគ្របដណ្ដប់លើអាជីវកម្មខ្សាច់ស៊ីលីកា (Silica) ឬខ្សាច់ស នៅខេត្តកោះកុង នោះទេ ពោលគឺក្រុមហ៊ុនណាដែលទទួលបានអាជ្ញាប័ណ្ណធ្វើអាជីវកម្មរ៉ែខ្សាច់ស៊ីលីកា នៅអាចបន្តសកម្មភាពរបស់ខ្លួនបានដដែល។ លោក ម៉េង សក្តិធារ៉ា បញ្ជាក់ពីមូលហេតុថា ខ្សាច់នេះស្ថិតក្រោមបទបញ្ញត្តិដោយឡែកពីខ្សាច់សំណង់ និងខ្សាច់ល្បាយភក់។
ជុំវិញការសម្រេចរបស់ក្រសួងរ៉ែ និងថាមពល នេះ ស្ថាបនិកអង្គការមាតាធម្មជាតិ លោក អាឡិចហាន់ដ្រូ ហ្គន់ហ្សាឡេស ដេវិតសឹន (Alexandro Gonzales Davidson) បញ្ជាក់ថា លោកពេញចិត្តការសម្រេចនេះតែ ៥០ភាគរយប៉ុណ្ណោះ ព្រោះប្រភេទខ្សាច់ស៊ីលីកា នៅតែត្រូវបានធ្វើអាជីវកម្មដើម្បីនាំចេញ ហើយម្យ៉ាងទៀត ភាពមិនប្រក្រតីទាំងឡាយទាក់ទងនឹងអាជីវកម្មនេះ មិនទាន់ត្រូវបានដោះស្រាយដោយត្រឹមត្រូវ និងមិនអាចទទួលយកបាននៅឡើយ៖ «ដោយសារគេបូមខ្សាច់បែបអានាធិបតេយ្យប៉ុន្មានឆ្នាំកន្លងទៅនេះ ឃើញថាប្រជាជនមានភាពក្រីក្រជាងមុនឆ្ងាយណាស់។ អ៊ីចឹងយកល្អគួរតែបញ្ឈប់ការបូមខ្សាច់តែម្តងទៅ ហើយឈប់ប្រើលេសថាត្រូវស្ដារផ្លូវទឹកសម្រាប់ប្រជាជនមូលដ្ឋាន ព្រោះលេសនេះគ្មានអ្នកណាអាចទទួលយកបានទេ។ ទីពីរ រដ្ឋាភិបាលគួរតែមានតម្លាភាព និងគណនេយ្យភាពចំពោះប្រជាជនខ្មែរ ថាតើខ្សាច់ដែលនាំចេញទៅក្រៅប្រទេសប៉ុន្មានឆ្នាំមកនេះ មានចំនួនប៉ុន្មាន និងបង់ពន្ធប៉ុន្មាន ជាដើម»។
ភាពមិនប្រក្រតីជុំវិញរឿងអាជីវកម្មខ្សាច់ដែលសកម្មជនបរិស្ថានជនជាតិអេស្ប៉ាញ រូបនេះនៅតែទាមទារឲ្យក្រសួងជំនាញរបស់រដ្ឋាភិបាល ដោះស្រាយនោះ គឺការនាំចេញខ្សាច់ចាក់បំពេញរាប់សិបលានតោនទៅប្រទេសសិង្ហបុរី និងប្រទេសមួយចំនួនទៀតក្នុងលក្ខណៈមិនស្របច្បាប់ ដែលធ្វើឲ្យកម្ពុជា ខាតបង់ទឹកប្រាក់រាប់រយលានដុល្លារ ហើយនិងករណីថ្មីចុងក្រោយ គឺការនាំចេញខ្សាច់ប្រភេទស៊ីលីការាប់សែនតោនទៅក្រៅប្រទេស ដែលលោករកឃើញថា កម្ពុជា អាចនឹងបាត់បង់ទឹកប្រាក់រាប់សិបលានដុល្លារបន្ថែមទៀតពីវិស័យមួយនេះ។
កាលពីពាក់កណ្ដាលខែមិថុនា កន្លងទៅ ប្រធានក្រុមសមាជិកសភាគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ និងជាអនុប្រធានគណៈកម្មការសេដ្ឋកិច្ច ហិរញ្ញវត្ថុ ធនាគារ និងសវនកម្មនៃរដ្ឋសភា លោក សុន ឆ័យ តាមរយៈប្រធានរដ្ឋសភា លោក ហេង សំរិន បានផ្ញើលិខិតមួយច្បាប់ទៅរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងរ៉ែ និងថាមពល លោក ស៊ុយ សែម ស្នើឲ្យរដ្ឋមន្ត្រីរូបនេះបង្ហាញព័ត៌មាន និងឯកសារផ្លូវការទាក់ទងនឹងការនាំខ្សាច់ស៊ីលីកា ឬខ្សាច់ស ចេញទៅក្រៅប្រទេស។ ក៏ប៉ុន្តែមកទល់នឹងពេលនេះ ក្រសួងរ៉ែ និងថាមពល មិនទាន់ឆ្លើយតបនឹងសំណើរបស់លោក សុន ឆ័យ នៅឡើយ ដោយក្រសួងកំពុងអនុវត្តតាមនីតិវិធីដើម្បីឆ្លើយតប៕